Khi thi công và lắp đặt nhà cửa, không thể tránh khỏi những tình huống và nguy cơ mất an toàn điện trong xây dựng. Bởi vậy, các kiến thức về an toàn điện là điều mà đội ngũ thi công và kỹ sư xây dựng nào cũng cần phải nắm rõ. Toàn bộ các thông tin liên quan tới vấn đề này sẽ được trình bày trong bài viết dưới đây.
1. Tổng quan về an toàn điện trong xây dựng
1.1. An toàn điện trong xây dựng là gì?
An toàn điện bao gồm một loạt các biện pháp và phương pháp ứng phó để giảm thiểu tai nạn điện trong quá trình thi công xây dựng. Tuân thủ các biện pháp này giúp bảo vệ công nhân khỏi các nguy cơ chấn thương và tổn hại sức khỏe khi thi công. Phổ biến nhất chính là bỏng, điện giật, và các chấn thương khác do sơ suất hoặc thiếu cẩn trọng của người lao động trong quá trình làm việc.
1.2. Nguyên nhân mất an toàn điện trong xây dựng
Tai nạn điện thường xảy ra khi sử dụng hoặc làm việc gần các thiết bị điện, và chủ yếu do hai nguyên nhân chính:
- Thứ nhất, người lao động có thể tưởng rằng thiết bị hoặc khu vực đó không có điện, nhưng thực tế lại có điện từ các nguồn tiềm ẩn như dây dẫn hoặc bề mặt thiết bị.
- Thứ hai, dù biết rõ khu vực có điện, người lao động có thể không được huấn luyện đúng cách, thiếu tuân thủ quy trình an toàn, hoặc thiếu các cảnh báo thích hợp như các đường dây điện trên cao gần nơi làm việc.
2. Các quy định chung về an toàn điện trong xây dựng
Theo tiêu chuẩn an toàn điện trong xây dựng mới nhất được quy định trong Thông tư 16/2021/TT-BXD như sau:
- Tuân thủ pháp luật: Tất cả các hệ thống điện và công việc liên quan trên công trường phải tuân thủ các quy định của pháp luật về xây dựng, điện lực, an toàn vệ sinh lao động, và các quy định chuyên ngành khác.
- Quy trình thực hiện: Các công việc khảo sát, thiết kế, lắp đặt, thi công, thử nghiệm, nghiệm thu, vận hành, sử dụng, quản lý, bảo trì, sửa chữa và tháo dỡ hệ thống điện phải tuân thủ các quy định về an toàn và kỹ thuật điện trong các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN). Các tổ chức và cá nhân thực hiện những công việc này cần đáp ứng đủ điều kiện năng lực.
- Yêu cầu kỹ thuật: Thiết bị và hệ thống điện phải có kích thước và đặc điểm phù hợp với yêu cầu kỹ thuật và điều kiện làm việc, đảm bảo độ bền cơ học để chịu được các điều kiện làm việc trong quá trình thi công. Đồng thời, thiết bị và hệ thống điện phải được bảo vệ khỏi hư hỏng do các yếu tố như nước và nhiệt độ.
- An toàn sử dụng: Thiết bị và hệ thống điện phải được thi công, lắp đặt, và bảo trì sao cho có khả năng ngăn ngừa các nguy hiểm như giật điện và cháy nổ.
3. Tiêu chuẩn an toàn điện trong xây dựng
Tiêu chuẩn Việt Nam về an toàn điện trong xây dựng được do Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng biên soạn và được Bộ Xây dựng ban hành, được nêu cụ thể trong Quy chuẩn QCVN 18:2014/BXD.
Quy chuẩn này bao gồm các quy định chi tiết về an toàn điện trong xây dựng, cụ thể như sau:
3.1. Trong tổ chức thi công
- Công nhân vận hành thiết bị điện và công nhân điện cần được đào tạo và cấp chứng nhận đạt yêu cầu về kỹ thuật an toàn điện, đảm bảo họ hiểu rõ các quy tắc và quy định an toàn điện trong xây dựng và có khả năng làm việc an toàn.
- Các công nhân vận hành thiết bị điện có điện áp cao (lên đến 1000V) cần phải đạt trình độ bậc 4 an toàn điện trở lên.
- Công trường xây dựng cần có sơ đồ mạng điện và cầu dao chung, cung cấp thông tin về cấu trúc và liên kết của hệ thống điện. Cầu dao chung cần được đặt ở vị trí dễ tiếp cận và kiểm soát, tập trung các thiết bị điện chính như ổ cắm, công tắc và bảng điều khiển.
- Các thành phần dẫn điện như dây dẫn, thanh dẫn, cầu chảy, và dụng cụ phát điện cần được bọc kín bằng vật liệu cách điện để ngăn ngừa nguy cơ giật điện, bảo vệ an toàn cho công nhân. Đồng thời, các thành phần này phải được đặt ở độ cao an toàn và dễ dàng điều khiển.
3.2. Trong sử dụng dụng cụ và thiết bị
- Dây dẫn điện phải được mắc trên cột hoặc giá đỡ và có vỏ bọc cách điện, với độ cao an toàn ít nhất là 5m tại nơi có xe cộ qua lại và 2,5m tại mặt bằng thi công. Nếu dây điện có độ cao dưới 2,5m kể từ mặt nền hoặc mặt sàn, cần sử dụng dây cáp bọc cao su cách điện để đảm bảo an toàn.
- Đèn chiếu sáng có điện áp lớn hơn 36V để tránh nguy cơ va chạm hoặc tiếp xúc với nguồn điện thì cần được treo cách mặt sàn ít nhất là 2,5m.
- Các thiết bị đóng ngắt điện và đường dây phân đoạn cấp điện cho từng khu vực trên công trình phải được quản lý chặt chẽ, đặt trong hộp kín an toàn và ở nơi khô ráo để tránh nguy cơ rò rỉ điện. Thường xuyên kiểm tra và bảo trì định kỳ để tiết kiệm tối ưu chi phí.
.png)
- Đối với ổ phích cắm dùng cho thiết bị điện di động, để tránh quá tải, cần ghi rõ dòng điện lớn nhất mà nó có thể chịu được.
- Tất cả các thiết bị điện cần được bảo vệ ngắn mạch và quá tải để ngăn ngừa các sự cố và nguy hiểm liên quan đến điện. Nguồn điện nên được ngắt khi không cần sử dụng để tiết kiệm chi phí điện.
- Khi di chuyển các vật có kích thước lớn dưới các đường dây điện, để tránh va chạm và gây rối đến hệ thống điện, cần áp dụng các biện pháp đề phòng an toàn.
Trên đây là các thông tin chi tiết về vấn đề an toàn điện trong xây dựng mà HTcons đã tổng hợp được từ các kênh thông tin uy tín. Mong rằng những kiến thức này sẽ là hành trang để bạn có thể sử dụng và đảm bảo được an toàn cho chính bản thân và mọi người xung quanh.
